დონალდ ტრამპის სარისკო თამაში

ტელეკომპანია CNN-ის ცნობით, ამერიკელი ჯარისკაცები ახლო აღმოსავლეთში მრავალდღიან საჰაერო წვრთნებს ჩაატარებენ. https://edition.cnn.com/2026/01/27/world/us-centcom-military-iran-middle-east-intl-hnk

შეერთებულმა შტატებმა ირანის მახლობლად დიდი სამხედრო ძალები შეკრიბა, მათ შორის „აბრაამ ლინკოლნის“ ავიამზიდების ჯგუფი. ირანი რეგიონში აშშ-ის მოკავშირეების წინააღმდეგ საპასუხო ზომებით იმუქრება, თუ ამერიკელები მას თავს დაესხმებიან. დაიწყებს თუ არა დონალდ ტრამპი სარისკო სამხედრო ოპერაციას?

ტრამპს დიდი გამარჯვება სჭირდება, რათა ყურადღება გადაიტანოს მისი საგარეო და საშინაო პოლიტიკის წარუმატებლობების გამო. საგარეო პოლიტიკაში ტრამპმა ევროკავშირთან გრენლანდიის საკითხში მარცხი განიცადა. დავოსის სამიტზე ევროპელმა ლიდერებმა და კანადის პრემიერ-მინისტრმა მკაცრი განცხადებები გააკეთეს ვაშინგტონის აგრესიულ პოლიტიკასთან დაკავშირებით. ტრამპი იძულებული გახდა უკან დაეხია.

ამერიკის საშინაო პოლიტიკაში პოლიტიკური კრიზისი მწიფდება იმიგრაციისა და საბაჟო სამსახურების (ICE) აგენტების მიერ აშშ-ის მოქალაქეების მკვლელობის გამო. მინესოტაში საპროტესტო აქციები დაიწყო მას შემდეგ, რაც ICE-ის ოფიცერმა ახალგაზრდა ქალი, რენე გუდი, მოკლა. აშშ-ის კიდევ ერთი მოქალაქე, ალექს პრეტი, ცოტა ხნის წინ მოკლეს. CNN-ის გამოძიების თანახმად, ICE-ის აგენტებმა 10 ჯერ ესროლეს პრიტის, როდესაც ის მიწაზე იწვა და უიარაღოდ იმყოფებოდა. https://edition.cnn.com/2026/01/25/us/video/minneapolis-ice-shooting-alex-pretti-visual-analysis-digvid

დემოკრატები ამერიკელი მოქალაქეების მზარდ უკმაყოფილებას იყენებენ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციაზე პოლიტიკური ზეწოლის განსახორციელებლად. მინესოტაში განვითარებული მოვლენები აშშ-ის მედიის მთავარი თემაა და მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს ტრამპის რეპუტაციას.

ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ წინასაარჩევნო კამპანია უკვე ფაქტობრივად დაიწყო. ტრამპი შტატ აიოვაში მიემგზავრება, რათა რესპუბლიკური პარტიის ამომრჩევლებს შორის მხარდაჭერა გააძლიეროს. მაღალი ფასები და ინფლაცია ამერიკელებისთვის მთავარ საზრუნავად რჩება და ტრამპი ცდილობს დაარწმუნოს ხალხი, რომ მისი პოლიტიკა უახლოეს მომავალში სიტუაციას გააუმჯობესებს.

ამას ემატება ის ფაქტი, რომ ეპშტეინის ფაილების მორიგი ნაწილის მალე გამოქვეყნება იგეგმება, რაც დაძაბულობას გამოიწვევს რესპუბლიკურ პარტიაში.

მწვავე შიდა პოლიტიკური კრიზისისა და საგარეო პოლიტიკის ჩავარდნების ფონზე, ტრამპს ძლიერი ლიდერის იმიჯის აღსადგენად  გამარჯვება სჭირდება. ტრამპის ქმედებებიდან გამომდინარე, ის ირანთან დაპირისპირებაში გამარჯვების მიღწევას გეგმავს.

ტრამპი ირანს შეთანხმების მიღწევისკენ მოუწოდებს ახლო აღმოსავლეთში ამერიკული სამხედრო ძალების მზარდი კონცენტრაციის ფონზე. თუმცა, ირანი საპასუხოდ აგრესიულ რიტორიკას ამძაფრებს. მიმდინარეობს ნერვების ომი და შეთანხმების მიღწევის შანსები მცირდება.

სამხედრო ანალიტიკოსების აზრით, ირანის წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაცია შეიძლება რამდენიმე კვირიდან, რამდენიმე თვემდე გაგრძელდეს. ამიტომ ახდენს  აშშ რეგიონში ასეთი დიდი სამხედრო ძალების კონცენტრაციას.

ტრამპისთვის გაჭიანურებული ომის ერთ-ერთი მთავარი რისკი ნავთობის ფასების შესაძლო ზრდაა. ამ სცენარში, აშშ-ის პრეზიდენტი კონგრესის არჩევნების წინ ბენზინის ფასების ზრდას წააწყდება, რამაც შეიძლება რესპუბლიკური პარტიის დამარცხება გამოიწვიოს.

ტრამპს სწრაფი გამარჯვება სჭირდება, ამიტომ ყველაზე სავარაუდო სცენარი არის ირანში აშშ-სა და ისრაელის სადაზვერვო სააგენტოების დივერსიული ქმედებების და ირანის საჰაერო თავდაცვის სისტემებზე მიზანმიმართული დარტყმების კომბინაცია.

თუ ირანში რეჟიმის შეცვლა წარმატებული იქნება, დონალდ ტრამპი ჩინეთთან გეოპოლიტიკურ თამაშში კოზირს მოიპოვებს და გლობალურ ნავთობის ბაზარზე კონტროლს გააძლიერებს. ირანთან გაჭიანურებული ომი ტრამპს როგორც საგარეო, ასევე საშინაო პოლიტიკაში დიდ პრობლემებს შეუქმნის. რესპუბლიკელების დამარცხება ნოემბრის შუალედურ არჩევნებში პრაქტიკულად გარანტირებული იქნება.

ტრამპს ჯერ არ მიუღია საბოლოო გადაწყვეტილება, მაგრამ მისმა ქმედებებმა უკვე დაამტკიცა, რომ ამერიკის პრეზიდენტი მზადაა დიდ რისკზე წავიდეს, თუ წარმატება მნიშვნელოვან სარგებელს მოუტანს.

ავთანდილ წულაძე, პოლიტიკის ანალიტიკოსი