“კუთხეში მიმწყვდეული ვლადიმერ პუტინი ომის ესკალაციას გეგმავს: მისი უარი უკანდახევაზე რუსეთის ბანდიტურ-განგსტერულ პოლიტიკას უკავშირდება”-The Economist
ბრიტანულ ჟურნალ „ეკონომისტში“ (The Economist) გამოქვეყნებულია სტატია სათაურით „კუთხეში მიმწყვდეული ვლადიმერ პუტინი ომის ესკალაციას გეგმავს: მისი უარი უკანდახევაზე რუსეთის ბანდიტურ-განგსტერულ პოლიტიკას უკავშირდება“. პუბლიკაციაში გაანალიზებულია რუსეთ-უკრაინის ომის ამჟამინდელი მდგომარეობა და მოცემულია პროგნოზი – მოხდება თუ არა საომარი მოქმედებების ესკალაცია და თუ მოხდება, რა მიმართულებით და როგორი ფორმებით.
გთავაზობთ სტატიას შემოკლებით:
ვლადიმერ პუტინმა ამას წინათ, 29 აგვისტოს, მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტებთან და თანამშრომლებთან შეხვედრისას განაცხადა, რომ მტაცებელი ვეშაპები [ჩრდილოეთ ყინულოვან ოკეანეში] თეთრი პოლარული დათვებით იკვებებიანო, რაც, მისი აზრით, სრულიად ბუნებრივია და ცხოველთა სამყაროს ახასიათებს. „მოზარდებმა და ახალგაზრდებმა უნდა იცოდნენ, თუ როგორ მსოფლიოში ვცხოვრობთ და რატომ დავიწყეთ სპეციალური სამხედრო ოპერაცია“, – თქვა პრეზიდენტმა.
ვლადიმერ პუტინის ნათქვამი სიცრუეა: დღემდე არ არსებობს მტაცებელი ვეშაპის მიერ თეთრი დათვის შეჭმის არცერთი შემთხვევა, მაგრამ პრეზიდენტმა თავისი განცხადებით ერთი ჭეშმარიტება დაადასტურა – მას მტაცებლური მსოფლმხედველობა აქვს. ბოლო დროს ნატოს წევრი ქვეყნები სულ უფრო მეტად შეშფოთებულები არიან რუსეთის ლიდერის აზრების მიმართულებით. კრემლის არმია რამდენიმე წელია პრაქტიკულად ჩიხშია შესული, ერთ ადგილს ტკეპმნს და ყოველთვიურად ათასობით ჯარისკაცს კარგავს მოკლულებისა და დაჭრილების სახით. ომი ფაქტიურად რაკეტებისა და დრონების დაპირისპირების არეალად გადაიქცა, რომლებიც ორივე მხარეს მნიშვნელოვანს ზიანს აყენებენ. მაგრამ ვლადიმერ პუტინი უკანდახევისა და დათმობების არავითარ სიმპტომებს არ ამჟღავნებს. საფრთხე იმაშია, რომ ვაითუ მან ჩიხიდან გამოსვლა რაიმე მეთოდით მოისურვოს, ვთქვათ, მორიგი ესკალაციის საბაბი იპოვოს, როგორც ამას ადრე აკეთებდა ხოლმე.
დასავლურ სპეცსამსახურებს სულ უფრო მეტად უძლიერდებათ შეშფოთება რუსეთის შემდგომი ნაბიჯების მიმართ. ამის ნიშნად შეიძლება ჩაითვალოს: აშშ-ის ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს (CIA) დირექტორის ჯონ რეტკლიფის ამასწინანდელი „მოულოდნელი“ ვიზიტი მოსკოვში; ფინეთის თხოვნა შვედეთისადმი დაეხმაროს რუსეთთან საზღვრის გამაგრების საკითხში; რუმინეთში მომხდარი ინციდენტი, როცა რუსული დრონი საზღვაო პლატფორმასთან ახლოს ჩამოვარდა; გერმანიაში დივერსიული აქტის განხორციელების მცდელობა – სავარაუდოდ, რუსეთის მიერ და ა.შ.
თვითონ პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა დიდი ხნის დუმილი დაარღვია უკრაინული დრონების წარმატებასთან დაკავშირებით (რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნებისა და „ვაილდბერიზის“ მსგავსი ლოჯისტიკური ცენტრების პარალიზების საკითხებში) და 22 აგვისტოს განცხადებაში უკრაინა დაადანაშაულა, რომ კიევმა თავისი მოქმედებით „პანდორას ყუთი“ გახსნა და ამიერიდან რუსეთი მკაცრ საპასუხო ზომებს მიიღებს. მან უარი თქვა სამშვიდობო მოლაპარაკების ნებისმიერ იდეაზე და თავის პოლიტიკურ პარტიას „ედენნაია როსიას“ („ერთიან რუსეთს“) აღუთქვა, რომ უკრაინის წინააღმდეგ მიმართული სამხედრო ოპერაცია [გამარჯვებამდე] გაგრძელდება – „მხოლოდ წინ“.
როგორც „ეკონომისტს“ კრემლთან ახლოს მდგომმა წყაროებმა უთხრეს, ზაფხულის თვეების შედეგების განხილვის შემდეგ ვლადიმერ პუტინმა, როგორც ჩანს, ოფიციალურად აირჩია ესკლაციის გზა. რუსულ საზოგადოებაში აშკარად იგრძნობა ომის მიმართ თმენის პოტენციალის შესუსტება. საზოგადოებრივი აზრის შემსწავლელი „ლევადა-ცენტრის“ მიერ ჩატარებული მოსახლეობის გამოკითხვა მოწმობს, რომ რუსების 57% სიტუაციას „დაძაბულად“ აფასებს და უარყოფითად არის განწყობილი დაღუპულთა რაოდენობის ზრდის, სამომავლო მობილიზაციისა და ომში გამარჯვების სავარაუდო უპერსპექტივობის გამო.
თვით რუსულ ელიტაშიც განწყობა კიდევ უფრო პესიმისტურია: ინსაიდერები სულ უფრო მეტად თანხმდებიან იმ აზრში, რომ თითქმის ხუთწლიანი ომი ჩაიშალა: უქმად დაიხარჯა დიდი დრო და უზარმაზარი რესურსები ისე, რომ რუსული სარდლობაში არავინ არ იცის, თუ როგორი იქნება კონფლიქტის დასასრული და შედეგები. თუმცა დანაშაულებრივი ლოგიკა, რომლითაც პუტინის რეჟიმი ხელმძღვანელობს, მას კარნახობს, რომ სისუსტე არასოდეს არ უნდა გამოავლინოს.
უუნარობა მინიმალური მიზნის, ანუ დონბასის მთლიანად დაპყრობის მისაღწევად შეიძლება ვლადიმერ პუტინს მისი სიცოცხლის საფრთხით შემოუბრუნდეს. „[თუ ომში ვერ გავიმარჯვებ], ჩამომკიდებენ“, – ხმები დადის, რომ ასე უთქვამს პრეზიდენტს თავისი მეგობრებისათვის ომის დაწყების შემდეგ.
მართალია, მოახლოებული ესკალაციის ზუსტი მასშტაბები გაურკვეველი რჩება, მაგრამ სავარაუდოდ, რუსეთი, დიდი ალბათობით, გააძლიერებს ჰიბრიდულო ომს და დივერსიულ ოპერაციებს, რომლის სამიზნე უკრაინის ევროპული მარშრუტები გახდება. როგორც რუსული წყაროები კონფიდენციალურად იტყობინებიან, ვლადიმერ პუტინი მზად არის ბრძოლის ველზე დამატებით 300 ათასიდან 400 ათასამდე ჯარისკაცი გამოიყვანოს.
მოსალოდნელია, რომ მობილიზაციის ახალი ტალღის გამოცხადების ნაცვლად, კრემლი დააძალებს რეგიონულ მთავრობებს, რომ მათ თავიანთი რესურსებით შეავსონ რუსეთის არმიის რიგები. საბოლოო ჯამში, ესკალაციისათვის მიღებული ზომები იქნება რეჟიმის დრევანდელი სიმტკიცისა და ძალის დემონსტრირება, თუნდაც ქვეყანას სამომავლო არასტაბილურობას უქადდეს.
რუსეთში სულ უფრო ღრმავდება საკადრო კრიზისიც: დასავლეთის სადაზვევრო ორგანოების მონაცემებით, მოსკოვი ყოველთვიურად კარგავს დაახლოებით 5 ათასი სამხედრო მოსამსახურით მეტს, ვიდრე ჯარში გაწვევა შეუძლია. მიუხედავად იმისა, რომ ყოველდღიურად ფრონტის ხაზზე 1000-მდე ახალწვეული იგზავნება, კრემლს ცოცხალი ძალის დანაკარგების გადაფარვა არ შეუძლია, რაც რუსეთის ჯარებს იძულებულს ხდის მშვიდობიანი მოსახლეობისა და სამოქალაქო ობიექტების მიმართ სარაკეტო შეტევები გააძლიეროს.
